Οι νέοι δασμοί που ανακοίνωσε ο Donald Trump προκάλεσαν σοκ στις παγκόσμιες χρηματοπιστωτικές αγορές την Πέμπτη (3/4), με το δολάριο και τις αμερικανικές μετοχές να δέχονται ισχυρό πλήγμα. Ο φόβος μιας ευρείας εμπορικής σύγκρουσης απειλεί να ωθήσει μια ήδη εύθραυστη παγκόσμια οικονομία σε ύφεση, όπως μεταδίδει το πρακτορείο Reuters.
Ο Trump επέβαλε βασικό δασμό 10% σε όλες τις εισαγωγές στις ΗΠΑ, με ακόμη υψηλότερους δασμούς για ορισμένες χώρες. Οι επενδυτές αντέδρασαν έντονα, αποφεύγοντας τα ριψοκίνδυνα περιουσιακά στοιχεία καθώς ανησυχούν ότι η απόφαση αυτή ανατρέπει το παγκόσμιο εμπόριο.
Παράλληλα, με τις τιμές να αυξάνονται σε μια ήδη επιβραδυνόμενη αμερικανική οικονομία που εξαρτάται από την κατανάλωση, οι αγορές στοιχηματίζουν σε μια πολύ υψηλότερη πιθανότητα ύφεσης.
“Είναι ένα σοκ για όλους”, δήλωσε ο Garrett Melson, στρατηγικός αναλυτής χαρτοφυλακίου στη Natixis Investment Managers Solutions στη Βοστώνη. “Η μεγαλύτερη ζημιά πιθανότατα θα γίνει αισθητή στις ΗΠΑ, κάτι που θα επηρεάσει συνολικά και την παγκόσμια ανάπτυξη”.
Ο Melson επισήμανε ότι οι επενδυτές προσπαθούν να κατανοήσουν την κατάσταση παρά τις πολλές αναπάντητες ερωτήσεις. “Έχουμε αριθμούς, αλλά καμία σαφήνεια”, είπε. “Δεν γνωρίζουμε πόσο θα διαρκέσουν αυτοί οι δασμοί, ούτε αν υπάρχει περιθώριο διαπραγμάτευσης”.
Οι δασμοί 10% θα τεθούν σε ισχύ στις 5 Απριλίου, ενώ οι υψηλότεροι συντελεστές στις 9 Απριλίου. Παράλληλα, οι δασμοί 25% στις εισαγωγές οχημάτων τέθηκαν σε εφαρμογή τα μεσάνυχτα.
Οι νέοι δασμοί περιλαμβάνουν:
Ο Justin Onuekwusi, επικεφαλής επενδύσεων στη St James’s Place, εκτιμά ότι είναι πιθανές αντίποινα από τις πληγείσες χώρες. “Η απάντηση θα είναι πολιτικά προσεκτική”, δήλωσε. “Ωστόσο, σημαντικά αντίποινα θα μπορούσαν να οδηγήσουν σε μια ‘καταστροφική δίνη’ δασμών, που θα είναι το σοκ ανάπτυξης που θα μας οδηγήσει σε ύφεση”.
Ο Trump αποκάλεσε την Τετάρτη “Ημέρα Απελευθέρωσης”, όμως οι επενδυτές αντέδρασαν με μαζικές ρευστοποιήσεις.
Οι αμερικανικές αγορές κατέρρευσαν:
Μεγάλες εταιρείες τεχνολογίας υπέστησαν ισχυρές απώλειες:
Στην Ευρώπη, ο δείκτης STOXX 600 υποχώρησε 2,7%, ενώ το ευρώ ενισχύθηκε 2% έναντι του δολαρίου.
Η αγορά πλέον προεξοφλεί πιθανή μείωση επιτοκίων από τη Federal Reserve. Ο δείκτης δολαρίου των ΗΠΑ έπεσε στο χαμηλότερο επίπεδο έξι μηνών, ενώ το δολάριο υποχώρησε 2,6% έναντι του γεν και 3% έναντι του ελβετικού φράγκου.
Ο Eric M. Clark, διαχειριστής χαρτοφυλακίου στην Alpha Brands, τόνισε ότι οι εταιρείες του S&P 500 αντλούν πάνω από το 40% των εσόδων τους από το εξωτερικό, γεγονός που αυξάνει τον κίνδυνο ύφεσης στις ΗΠΑ.
Ανακοινώνοντας τους δασμούς, ο Trump υποστήριξε ότι πρόκειται για ένα ζήτημα δικαιοσύνης, περιγράφοντας τους ως “ανταποδοτικούς” σε σχέση με τις δασμολογικές πολιτικές άλλων χωρών.
“Σε πολλές περιπτώσεις, οι σύμμαχοι είναι χειρότεροι από τους αντιπάλους στο εμπόριο”, είπε, χαρακτηρίζοντάς το ως “διακήρυξη ανεξαρτησίας”.
Η πρόεδρος της Ευρωπαϊκής Επιτροπής, Ursula von der Leyen, χαρακτήρισε τους νέους δασμούς “ισχυρό πλήγμα” στην παγκόσμια οικονομία και προειδοποίησε ότι η ΕΕ είναι έτοιμη να απαντήσει με αντίμετρα.
Ορισμένοι επενδυτές είδαν την ομιλία του Trump ως αφετηρία για διαπραγματεύσεις. Στην Κίνα, όπου οι δασμοί ήταν αναμενόμενοι και το μεγαλύτερο μέρος των εσόδων προέρχεται από την εγχώρια αγορά, η πτώση των μετοχών και του γουάν ήταν πιο συγκρατημένη.
Ο S&P 500 είχε ήδη εισέλθει σε διόρθωση τον Μάρτιο, καταγράφοντας πτώση 10% από τα πρόσφατα υψηλά. Ο δείκτης ολοκλήρωσε τη συνεδρίαση της Τετάρτης 8% χαμηλότερα από το ιστορικό ρεκόρ του Φεβρουαρίου.
“Πολλοί ήλπιζαν ότι η σαφήνεια θα βοηθούσε την αγορά”, δήλωσε η Jeanette Garretty, επικεφαλής οικονομολόγος στη Robertson Stephens. “Τώρα όμως υπάρχει σαφήνεια – και κανείς δεν είναι ικανοποιημένος”.
Η πλήρης λίστα των δασμών ανά χώρα