Είναι γνωστό, ότι οι περισσότεροι διαμορφώνουμε τον τρόπο σκέψης μας, βάσει κυρίως των εικόνων και τον εμπειριών που έχουμε από την παιδική μας ηλικία. Αν δούμε τους γονείς μας ή κάποιο κοντινό μας πρόσωπο να κάνει κάτι, είτε καλό (γενική συμπεριφορά, καθαριότητα, φροντίδα στα ζώα), είτε κακό (κάπνισμα, φωνές, αγένεια), είναι φυσικό επόμενο να υιοθετήσουμε αυτή τη συμπεριφορά και να την… εγκαταστήσουμε στο «λογισμικό» μας.
Μια από αυτές τις συνήθειες αφορά και τη διαχείριση των χρημάτων. Το παράδειγμα της 54χρονης, Mellody Hobson, δίνει μια ιστορία που πολλοί ίσως βρουν παρόμοια με τη δική του ή κάποιου γνωστού τους προσώπου.
Η Mellody Hobson μεγάλωσε σε μια μονογονεϊκή οικογένεια με χαμηλό εισόδημα, οπότε οι οικονομικές πρακτικές της μητέρας της την έκαναν να είναι από μικρή ηλικία ανήσυχη με τα χρήματα.
«Υπήρχε απλώς μια συνεχής έλλειψη. Θα μας έκαναν έξωση και το τηλέφωνό μας θα απενεργοποιούταν, ενώ κάποτε φτάσαμε σε σημείο να ζούμε σε ένα εγκαταλελειμμένο κτίριο», θυμάται η Hobson. «Η μαμά μου μού αγόραζε φορέματα αντί να πληρώσει τον λογαριασμό ρεύματος».
Η κακή διαχείριση των οικογενειακών χρημάτων και η λάθος διδαχή της αξίας τους στα παιδιά, είναι δύο τοξικές συνήθειες, θεωρεί η Hobson, που είναι πλέον CEO της εταιρείας διαχείρισης περιουσιακών στοιχείων Ariel Investments. Αυτές οι συνήθειες μπορεί να προκαλέσουν στα παιδιά σας χρόνιο στρες για τα οικονομικά τους.
Τα παιδιά μεγαλώνουν επαναλαμβάνοντας τις κακές συνήθειες των γονιών τους, πρόσθεσε η Hobson: «Εάν αγοράζετε τα πιο φθηνά, το παιδί σας θα κάνει το ίδιο, ενώ αν ξοδεύετε υπερβολικά, το παιδί σας ξοδεύει κι αυτό χωρίς μέτρο».
Στην περίπτωση της Hobson, τα υπερβολικά έξοδα της μητέρας της τής δημιουργούσαν άγχος κι απελπισία: «Ειλικρινά, μου δημιούργησε μεγάλο τραύμα. Όταν είσαι παιδί, δεν έχεις κανέναν έλεγχο, ούτε μπορείς να πιάσεις μια δουλειά, για να ανατρέψεις την κατάσταση». Η ανατροφή της Hobson την παρακίνησε να σπουδάσει και να ακολουθήσει μια καριέρα στα οικονομικά, όπως τονίζει η ίδια.
Πώς να διδάξετε στα παιδιά «υγιείς» οικονομικές συνήθειες από νωρίς – Το πείραμα της Hobson
Στις καλές συνήθειες που οφείλουμε να διδάξουμε στα παιδιά μας από νωρίς περιλαμβάνεται και η σημασία των χρημάτων, καθώς και η αξία της αποταμίευσης, θεωρεί η Hobson, η οποία κάποτε έκανε το εξής πείραμα:
Έδωσε στα παιδιά της 3 δολ. και τα πήγε για ψώνια σε ένα κατάστημα, όπου έπρεπε να αποφασίσουν να αγοράσουν ένα κουτί καραμέλες, ένα αναλώσιμο αγαθό ή ένα αντικείμενο με επαναλαμβανόμενη αξία, όπως ένα παιχνίδι. Αυτό έδωσε στα παιδιά της μια ιδιαίτερη προοπτική όταν επισκέφτηκαν το Lego Store στη συνέχεια και είδαν ένα σετ παιχνιδιού προς πώληση για 189 δολ.
«Είναι σημαντικό να χρησιμοποιείτε κάποια γεγονότα, παραδείγματα ή έστω υποθέσεις, όταν κάνετε συζητήσεις για τα χρήματα, καθώς αυτό βοηθά τα παιδιά σας να καταλάβουν ότι τα μετρητά είναι ένα εργαλείο που σας βοηθά να ζήσετε τη ζωή που θέλετε και όχι κάτι που είτε λατρεύεται είτε αγνοείται» στηρίζει η Hobson.
Η χρήση μετρητών μπροστά στα παιδιά σας μπορεί επίσης να βοηθήσει, λέει η Hobson, καθώς τα παιδιά μπορεί να δυσκολεύονται να κατανοήσουν πλήρως την αξία ενός δολαρίου, όταν εμφανίζεται μόνο ως αριθμός σε μια οθόνη.
«Για τα παιδιά, είναι σε μια πιστωτική κάρτα, ένα τηλέφωνο ή χαρτί που βγαίνει από ένα μηχάνημα, οπότε, το να προσπαθείς να εξηγήσεις ότι δουλεύεις γι’ αυτό, δεν είναι απλό», δηλώνει η Hobson, προσθέτοντας: «Χρησιμοποιήστε μετρητά για να δουν ότι είναι κάτι συγκεκριμένο και δεν υπάρχει σε αφθονία», καταλήγει.